- قسمت هفتم: کوروش؛سایه روشن‌های یک قهرمان
در این قسمت از «رادیو دریچه» سال‌های مهم پس از به قدرت رسیدن کوروش را دنبال میکنیم؛ از تثبیت قدرت هخامنشی و سقوط مادها، تا رویارویی با کرزوس و لیدیه، سقوط سارد، فتح بابل و گسترش امپراتوری در شرق.
در روایت، داستان مشهور سولون و کرزوس را بررسی میکنیم و روایت یونانی‌ها را در کنار منابع بابلی و شواهد تاریخی قرار میدهیم. سپس به بابلِ نبونعید می‌رویم و با استفاده از سالنامه نبونعید، استوانه کوروش و کتیبه‌های بابلی، فتح بابل را از زاویه‌ای متفاوت از روایتهای یونانی بررسی میکنیم.
در ادامه، سراغ آخرین لشکرکشی کوروش می‌رویم؛ جایی که ساختار ارتش هخامنشی، کمانداران، پیاده‌نظام و سواره‌نظام را در برابر جنگجویان سواره و کماندار استپ بررسی میکنیم و تلاش میکنیم میدان آخرین نبرد کوروش را بر اساس شواهد موجود بازسازی کنیم.
و در پایان، روایتهای متفاوت هرودوت، کتزیاس و گزنفون درباره مرگ کوروش را مقایسه میکنیم و سپس به پاسارگاد و دیدار اسکندر با آرامگاه کوروش می‌رسیم؛ جایی که تاریخ، افسانه و حافظه تاریخی در هم گره می‌خورند.
-------------------------------------------------‐--‐
منابع اولیه
Herodotus — The Histories, Book Iو
Ctesias — Persica
Xenophon — Cyropaedia
Nabonidus Chronicle
Cyrus Cylinder
Arrian — Anabasis Alexandrou, VI.29
*Strabo — Geography, XV.3.7
*توصیف آرامگاه کوروش و روایتهای مربوط به کتیبه آن.
Pierre Briant — From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire
Amélie Kuhrt — The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period
Matt Waters — Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE
Maria Brosius — The Persians: An Introduction
Lloyd Llewellyn-Jones — Persians: The Age of the Great Kings
Duncan Head — The Achaemenid Persian Army
A. T. Olmstead — History of the Persian Empire
1h 59m - Aug 21, 2026 - قسمت ویژه: کهن الگو های یونگ
در این قسمت، سفری را از ژرفای روانشناسی تحلیلی آغاز میکنیم؛ جایی که کارل گوستاو یونگ، مفاهیم کهن الگو و ناخودآگاه جمعی را به عنوان میراثی مشترک و جهانی در روانِ آدمی معرفی میکند. از سایه و پرسونا تا آنیما و آنیموس و کهن الگوی پیر فرزانه، خواهیم دید که چگونه این الگوهای نخستین، در روایتهای اسطورهای، ادیان و حتی قصه های امروزی تکرار میشوند.
اما پرسش اصلی این اپیزود از اینجا آغاز میشود: اگر کهن الگوها به مثابه کلیدهایی برای ورود به روان جمعی هستند، پس چه میشود اگر از همین کلیدها برای هدایت و کنترل استفاده شود؟ در ادامه، گذار تاریخی و روانشناختی از فرد به جمع را بررسی میکنیم؛ اینکه چگونه سازوکارهای نمادین و عاطفیِ کهن الگویی، در خدمت ایدئولوژیهای تمامیت خواه قرار میگیرند و به ابزاری برای دستکاری روانی و شکل دهی به رفتار جمعی تبدیل میشوند.
در این مسیر، میان روانشناسی تحلیلی و تحلیلِ سیاسیِ توتالیتاریسم پلی میزنیم و نشان میدهیم که هراس از سایه ها، چگونه میدان را برای توجیه اقتدار مطلق فراهم میکنند. گفتوگویی صریح درباره ی مرز باریک میان نماد و ابزار، آگاهی و تلقین، و آزادی و تسلیم.
----------------------------------‐---‐-------------------------------
منابع:
Jung, C. G. (1959). The Archetypes and the Collective Unconscious (Collected Works, Vol. 9, Part 1). Princeton University Press.
- Jung, C. G. (1922). On the Relation of Analytical Psychology to Poetry
- Jung, C. G. (1919). Instinct and the Unconscious.
- Jung, C. G. (1936). The Concept of the Collective Unconscious.
- Jung, C. G. (1954). Archetypes of the Collective Unconscious.
- Jung, C. G. (1957). The Undiscovered Self
- von Franz, M.-L. (1974). Archetypal Patterns in Fairy Tales. Inner City Books.
- Stevens, A. (2007). Jung: A Very Short Introduction. Oxford University Press.
Arendt, H. (1951). The Origins of Totalitarianism39m - Aug 12, 2026 - قسمت ششم: کوروش؛شاهزاده پارس(بخش اول)
این قسمت در ادامه روند سابق خودمون به سراغ زندگی کوروش بزرگ رفتم. در بخش اول زندگی این قهرمان، به دوران نوجوانی و جوانی کوروش پرداخته شده. یعنی از کودکی تا زمانی که بر علیه حکومت ماد دست به شورش میزنه.
برای این بخش از منابع زیر استفاده شده:
A. Herodotus. Histories. Translated by Aubrey de Sélincourt. Revised by John Marincola. London: Penguin Classics, 2003.
B. Ctesias. Ctesias’ History of Persia: Tales of the Orient. Translated and edited by Lloyd Llewellyn‑Jones and James Robson. London: Routledge, 2010.
C. Nicolaus of Damascus. The Life of Cyrus. In: Fragments of Nicolaus of Damascus, edited by Felix Jacoby. Leiden: Brill, 2004.
D. The Nabonidus Chronicle. In: A. K. Grayson, Assyrian and Babylonian Chronicles, 2nd ed. Winona Lake, IN: Eisenbrauns, 2000.
E. Brosius, Maria. A History of Ancient Persia: The Achaemenid Empire. Hoboken, NJ: Wiley‑Blackwell, 2021.
34m - Apr 15, 2026 - قسمت پنجم: سال‌های سرنوشت،نخستین اندیشه‌ها
در این قسمت به سال‌های مهمی پرداختم که شخصیت های تاثیرگذاری رو با سبک تفکر متفاوت به جامعه بشری معرفی کردند. یکی در ایران، یکی در هند، و دو نفر در یونان.
همگی در سال‌هایی نزدیک بهم زندگی می‌کردند اما مسیری کاملا متفاوت رو پشت سر گذاشتند.
------------------------------------------
اینستاگرام رادیو دریچه:
https://www.instagram.com/radio_dariche?igsh=bDMzYjlwd2gybmR3
تلگرام:
https://t.me/Radio_Dariche
ایمیل:
Radiodariche@gmail.com
--------------------------------------------
منابع این قسمت:
The Fall of Assyria – A.K. Grayson, in Cambridge Ancient History, Vol. III
The Babylonians: An Introduction – Gwendolyn Leick
The History of Herodotus, Book I
Buddha: A Very Short Introduction – Michael Carrithers
Lives of the Eminent Philosophers – Diogenes Laertius
Plutarch, Life of Solon
The Athenian Constitution – Aristotle
The Old Testament – Book of Kings & Book of Jeremiah
1h 5m - Nov 1, 2025 - قسمت ویژه: خدای انسان ساز یا انسانِ خداساز
در این قسمت ویژه به سراغ باور و ادیان رفتم تا به این پرسش پاسخ بدیم: آیا این خدا بود که انسان رو آفرید یا انسان‌ها بودن که در طول زمان به باورها شکل دادن.
در ابتدا با تعریف باور اشنا میشیم و به این سوال پاسخ می‌دیم که چرا انسان توانایی ساخت باور داره؟ و اینکه چرا اصلا نیاز داره به ساختن باور؟
با چندین نمونه از اساطیر میانرودان،هند،یهودیت و البته یونان آشنا میشیم تا به خوبی ارتباط زندگی مردم و باورهای رایجشون رو متوجه بشیم.
لینک صفحه اینستاگرام: https://www.instagram.com/radio_dariche?igsh=bDMzYjlwd2gybmR3
لینک کانال تلگرام: https://t.me/Radio_Dariche
برای این قسمت مجموعه‌ای از منابع استفاده شده که لیستشون اینجا آورده شده:
۱. چرا باور داریم؟ نوشته آگوستین فونتس
2.Behind the Myths: Finding the Pattern in World Myths – Jacqueline Thurston
3.The Early History of God: Yahweh and the Other Deities in Ancient Israel – Mark S. Smith
4.Who Wrote the Bible? – Richard Elliott Friedman
5.Myths from Mesopotamia: Creation, the Flood, Gilgamesh and Others – Stephanie Dalley
6.Theogony – Hesiod
1h 13m - Sep 23, 2025 - قسمت‌چهارم: وارثان ویرانه
توی این قسمت در ادامه روایتمون رسیدم به کشمکش های قرن ۷ق.م در ایران و البته یک نگاه کلی هم به سایر تمدن ها در گوشه و کنار دنیا انداختم. این قسمت به ویرانی دو تمدن مهم در خاورمیانه پرداخته شده. آشور و ایلام، و البته وارثان این ویرانه ها یعنی مادها و پارس‌ها که قرار بود آینده این منطقه بلاخیز رو به نام خودشون ثبت کنند. ضمن اینکه من در یک سری اپیزود ویژه، در آینده‌ای نزدیک، اطلاعات تکمیلی و خیلی جالبی از ادیان میانرودان و اصولا تکامل دین و اعتقادات،همچنین نحوه حکومت و مناسبات در تمدن مرموز ایلام و البته تاریخ بین الملل در هر بازه زمانی مورد بحث، منتشر خواهم کرد.
منابع این قسمت:
۱.تاریخ ماد، میخایلوویچ دیاکونوف
۲.شهریاری ایلام، والتر هینتس
۳.تاریخ ایران کمبریج، جلد دوم قسمت اول، ایلیا گرشوویچ
۴.روزگارنامه های بابلی، مجموعه سالنامه های بابلی کلکسیون موزه بریتانیا، Babylonian chronicles, British museum
5.Why We Believe: Evolution and the Human Way of Being, Agustín Fuentes
6.How to Think Like Socrates: Ancient Philosophy as a Way of Life in the Modern World, Donald J. Robertson
کانال تلگرامی: https://t.me/Radio_Dariche
ایمیل: radiodariche@gmail.com
1h 22m - Aug 23, 2025 - قسمت سوم، آریایی‌ها:خیزش ماد
تو این قسمت میریم به سراغ وقایع نیمه دوم قرن ۸ قبل از میلاد. اتفاقاتی که منجر شد به شکل گیری اولین حکومت آریایی در فلات ایران.
دیاکو نامی که خیلی ها به عنوان اولین پادشاه ایران میشناسن. اما آیا حکومتش مستقل بوده؟ چه شواهدی ازش هست و چطوری به حکومت رسید؟
در کنار ماجرای مادها به افسانه تاسیس شهر روم هم پرداختم که در آینده خیلی برامون مهم میشه این شهر.
کانال تلگرامی رادیو دریچه:
https://t.me/Radio_Dariche
1h 1m - Jul 15, 2025 - آریایی‌ها: بخش اول طلوع تمدنهااین قسمت در مورد گذار انسان از مراحل توحش به تمدن صحبت می‌کنم. اینکه چجوری انسان شکارچی گرد آورنده رسید به جایی که تمدن سازی کنه. در آینده و قسمت های بعدی با این مطالب کار داریم. هم کامل ترش می‌کنم و هم استفاده می‌کنم از این مطالب برای توضیح بسیاری از عقاید و باور هایی که انسان ها دارن و تصور میکنند چیز ماورایی وجود داره تحت عنوان فطرت یا ذات انسانی. البته درمورد آریایی‌ها هم صحبت داریم این قسمت و نحوه مهاجرتشون و شرایط دنیا در زمان ورودشون به ایران رو مختصرا توضیح میدم. توی ادامه این قسمت سربالی منتظر مطالب تکمیلی از آریایی‌ها و تشکیل حکومت و اتحادیه قبایلشون باشید.1h 2m - Mar 24, 2025
- تکامل:در جستجوی ریشههااین اولین قسمت از رادیو دریچه است. اگه قسمت مقدمه رو گوش نکردید برید سراعش چون خالی از لطف نیست. توی ضبط این قسمت خیلی سعی کردم که متوجه بشم از کجا شروع کنم برای پادکستم و دیدم هیچی به اندازه تکامل نمی‌تونه شروع مناسبی باشه. اولا به این خاطر که نشونمون میده چه مسیری اومدیم و چه چیزی باعث شده به اینجا برسیم. دوما با یک درک ثانویه متوجه میشیم که خیلی چیزا تصادفی رخ دادن و می‌تونستن جور دیگه‌ای رقم بخورن. این مورد دوم جایی حائز اهمیته که بفهمیم خیلی چیزایی که بهشون اهمیت می‌دیم اونقدرا هم مهم نیستن و میشه با دید متفاوتی به مسایل نگاه کرد. اما شاید مهم ترین چیزی که مد نظر داشتم برای این قسمت، این بود که مجددا به این نکته متذکر بشم که چیزی به عنوان نژاد برتر وجود نداره و همه از یک گونه هستیم. چیزی که خیلی به کار من میاد و می‌تونم با بی طرفی بیشتری تاریخ رو مرور کنم؛ چون مخاطب من می‌دونه که قرار نیست واقعیت ها رو فدای سلیقه نژادی کنم. امیدوارم اشتباهاتم رو گوشزد کنید و بگذارید به پای بی تجربگی من. با کسب تجربه بیشتر محتوای رادیو دریچه هم هر قسمت هم جذاب تر میشه و هم از نظر کیفیت ضبط بهتر خواهد شد. همراهم باشید. لینک صفحه اینستاگرام(صرفا محتوای تاریخی) https://www.instagram.com/radio_dariche?igsh=bDMzYjlwd2gybmR332m - Mar 12, 2025
- مقدمه: چشم‌انداز دریچهتوی این قسمت آشنا میشیم با نوع نگاه رادیو دریچه به تاریخ و مسائل دیگه. اینجا توضیح میدم که چجوری قراره که در آینده کنار هم سفری داشته باشیم با کتاب و استدلال و تفکر به دل تاریخ و ببینیم "چی شد که اینطوری شد؟" یا "اگه چی میشد اینطوری نمیشد؟". امیدوارم دستاورد این سفر، آینده بهتری رو برامون رقم بزنه. در آینده لینک صفحات مجازی مربوط به رادیو دریچه رو در توضیحات قسمت. ها قرار خواهم داد. با من همراه باشید6m - Mar 6, 2025
