درباره فلسفه_ قسمت سی و نهم | علم منطق هگل: جوهر تا غایت‌شناسی؛ از «علت» تا «غایت»، منطق چگونه تغییر می‌کند؟
《🧡تمامی لینک های مورد نیاز شما 》
در قسمت سی‌ونهم «رادیو فلسفه»، به بخش مهمی از «علم منطق» هگل می‌رسیم؛ جایی که منطق دیگر صرفاً مجموعه‌ای از قواعد صوری برای درست فکر کردن نیست، بلکه به مطالعه‌ی ساختارها و روابطی تبدیل می‌شود که خودِ واقعیت را قابل فهم می‌کنند.
در ادامه‌ی مسیر «علم منطق»، ابتدا سراغ «جوهر» و «علیت» می‌رویم و بررسی می‌کنیم که هگل چگونه رابطه‌ی علت و معلول را تحلیل می‌کند و چرا علیتِ یک‌طرفه در نهایت به مفهوم «کنش متقابل» می‌رسد؛ جایی که علت و معلول دیگر دو سوی کاملاً مستقل از یکدیگر نیستند و هرکدام در نسبت با دیگری معنا پیدا می‌کنند.
بعد از پایان «علم ذات»، وارد «مفهوم» می‌شویم؛ مفهومی که در فلسفه‌ی هگل صرفاً یک تصور ذهنی یا تعریف کلی نیست، بلکه ساختاری خودتعیین‌گر است. سه لحظه‌ی اصلی مفهوم، یعنی کلیت، جزئیت و فردیت را بررسی می‌کنیم و سپس به «حکم» و «قیاس» می‌رسیم؛ جایی که مفهوم خودش را در رابطه میان فرد، جزئی و کلی آشکار می‌کند.
در ادامه، هگل از مفهوم ذهنی به «عینیت» می‌رسد و سه مرحله‌ی مکانیزم، شیمی‌گرایی و غایت‌شناسی را بررسی می‌کنیم. در مکانیزم، اشیا هنوز عمدتاً در روابطی بیرونی با یکدیگر قرار دارند؛ در شیمی‌گرایی، رابطه‌ی میان اشیا در تعیین آن‌ها نقش عمیق‌تری پیدا می‌کند؛ و در غایت‌شناسی، با ساختاری روبه‌رو می‌شویم که در آن «غایت» یا Zweck به‌عنوان مفهومی تعیین‌کننده وارد رابطه با عینیت می‌شود.
در این قسمت، از جوهر و علیت تا مفهوم، حکم، قیاس، عینیت و غایت‌شناسی پیش می‌رویم و می‌بینیم که در دستگاه هگل، رابطه‌ها و مفاهیم چگونه در مسیر منطق، شکل پیچیده‌تر و کامل‌تری پیدا می‌کنند.
موضوعات این قسمت: هگل، علم منطق، جوهر، ذات، علیت، علت و معلول، کنش متقابل، مفهوم کلیت، جزئیت، فردیت، حکم ، قیاس عینیت مکانیزم ، شیمی‌گرایی ، غایت‌شناسی ، غایت ، فلسفه هگل، منطق هگل.
حامی این قسمت :
《پادکست دکتر طاعون》
لینک کست باکس دکتر طاعون:
https://castbox.fm/va/6314072
