قسمت بیست و پنجم: فروغ فرخزاد؛ خواب یک ستاره

در این قسمت به شرح زندگی پرفرازونشیب فروغ فرخزاد، شاعر جسور و جریان‌ساز ادبیات معاصر ایران پرداخته می‌شود. روایتی از سال‌های پرچالش نوجوانی و ازدواج زودهنگام، ورود پرسرصدا به دنیای شعر، ساخت مستند «خانه سیاه است»، ارتباط با ابراهیم گلستان و در نهایت جاودانه شدن او در اوج بلوغ هنری و فکری.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

بعضی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شده عبارتند از:

1.فروغ فرخزاد(زندگی نامۀ ادبی همراه با نامه‌های چاپ نشده)(1395). نوشتۀ فرزانه میلانی. نشر پرشین سیرکل: تورنتو.

2.نیمه‌های ناتمام(نگرشی نو در شعر زنان از رابعه تا فروغ)(1380). نوشتۀ پوران فرخزاد. کتابسرای تندیس: تهران.

3.از گمشدگی تا رهایی.(1373). نوشتۀ محمود نیکبخت. انتشارات مشعل: تهران.

4. اولین تپشهای عاشقانه قلبم(نامه‌های فروغ فرخزاد به پرویز شاپور)(1381). به کوشش کامیار شاپور و عمران صلاحی. انتشارات مروارید: تهران.

5.دیوان کامل فروغ فرخزاد(1405). انتشارت فصل پنجم: تهران.

در این قسمت از پادکست کنج به مهمترین و فراگیرین حزب سیاسی تاریخ مدرن ایران پرداختیم. حزب توده که در سال 1320 تشکیل شد و خیلی زود به بزرگترین جناح سیاسی ایران مبدل شد. از تاریخچه ی ورود افکار کمونیستی به ایران در زمان قاجار، ماجرای رضاشاه و 53 نفر، اشغال ایران در شهریور 1320، تشکیل حزب توده، مبارزات با شاه و انقلاب و سرنوشت این حزب پس از انقلاب.

در این قسمت سری به کنج تاریک و پرالتهاب تاریخ معاصر آمریکا در دهه ۶۰ میلادی زده می‌شود تا داستان چارلز منسان و فرقه مخوف او روایت شود. در خلال بررسی کودکی ویرانگر و اختلالات روانی چارلز، به مسائلی همچون تأثیر خرده‌فرهنگ هیپی‌ها، روش‌های روان‌شناسانه برای کنترل ذهن و شست‌وشوی مغزی افراد آسیب‌پذیر، و نقش احتمالی پروژه‌های مخفی سازمان سیا پرداخته می‌شود؛ در کنار آن، جزئیات قتل‌های هولناک و سریالی تابستان ۱۹۶۹ از جمله جنایت فجیع خانه شرون تیت، و همچنین تحلیل جامعه‌شناسانه از دلایل جذب جوانان به این فرقه‌های انحرافی در این قسمت بررسی خواهد شد.

نویسنده و تهیه‌کننده: تکین قشنگی

راوی: محمد رزمگه

بعضی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شده است عبارتند از:

CHAOS: Charles Manson, the CIA, and the Secret History of the Sixties Book by Dan Piepenbring and Tom O'Neill

Helter Skelter Book by Curt Gentry and Vincent Bugliosi

در این قسمت سری به کنج زندگی شاه اسماعیل صفوی، مؤسس و پایه‌گذار حکومت یکپارچۀ صفویه در سال‌های پرفرازونشیب تاریخ ایران زده می‌شود تا در خلال بررسی ادعاها و نبرد‌های حماسی او، به مسائلی همچون تحولات تصوف و عرفان پس از حمله مغول، تبدیل طریقت صفوی به یک جریان قدرتمند سیاسی-نظامی و جستجوی مرشد کامل پرداخته شود؛ در کنار آن، همچنین نقش نیروهای قزلباش در قیام و به قدرت رسیدن او، رسمیت یافتن مذهب تشیع دوازده‌امامی و یکپارچه‌سازی جغرافیایی ایران در این قسمت بررسی خواهد شد.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

برخی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شده عبارتند از:

1.از شیخ صفی تا شاه صفی(1366). نوشتۀ سیدحسین بن مرتضی حسینی استرآبادی. انتشارت علمی: تهران.

2.پیدایش دولت صفوی(1363). نوشتۀ میشل مزاوی. ترجمۀ یعقوب آزند. نشر گستره: تهران.

3.عالم‌آرای صفوی(1350). به کوشش یدالله شکری. انتشارات بنیاد فرهنگ ایران: تهران.

4.فتوحات شاهی(1383).نوشتۀ امیر صدرالدین ابراهیم امینی هروی. انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی:تهران.

5.شاه اسماعیل صفوی و تغییر مذهب(1397). نوشتۀ بهزاد کریمی. گروه انتشاراتی ققنوس: تهران.

در این قسمت سری به کنج زندگی سیدعلی‌محمد شیرازی، پایه‌گذار جریان پرحاشیۀ بابی‌گری در سال‌های پرتلاطم حکومت قاجار زده می‌شود تا در خلال بررسی ادعاها و فرازونشیب‌های زندگی او، به مسائلی همچون سرخوردگی‌های اجتماعی مردم، رواج افکار شیخی‌گری و جستجوی ناجی موعود پرداخته شود، تأثیرات این جریان بر بروز شورش‌های مسلحانه و بحران‌های امنیتیِ آن دوران بررسی شده و محوری‌ترین سوژه‌ای که این مدعی به عنوان آوردن شریعتی تازه مطرح می‌کند و در نهایت به انشعاب بزرگ پیروانش منجر می‌شود، مورد تبیین و بررسی قرار می‌گیرد.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

بعضی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شده عبارتند از:

1. مفتاح باب‌الابواب یا تاریخ باب و بهاء. نوشتۀ محمدمهدی زعیم‌الدولۀ تبریزی. ترجمۀ حسن فرید گلپایگانی. ناشر چاپی: سایت بهایی‌‎پژوهی.

2. اندیشه اصلاح دین در ایران(1403). نوشتۀ مقداد نبوی رضوی. جلد اول. تهران: نشر شیرازه.

3. بهایی‌گری(1322). نوشتۀ احمد کسروی. تهران: چاپخانۀ پیمان.

4. شیخی‌گری بابی‌گری از نظر فلسفه، تاریخ، اجتماع(1351). نوشتۀ مرتضی مدرسی.تهران: کتابفروشی فروغی.

5. تحقیقی در تاریخ و عقاید شیخی‌گری، بابی‌گری و بهایی‌گری(1381). نوشتۀ یوسف فضایی. تهران: آشیانۀ کتاب.

در این قسمت سری به کنج زندگی زیگموند فروید، متفکر و روان‌شناس برجستۀ اتریشی در سال‌های پایانی قرن نوزدهم و و اوایل قرن بیستم زده می‌شود تا در خلال بررسی زندگی و افکار او، به مسائلی همچون انسان، آگاهی و ناخودآگاه پرداخته شود، تأثیرات آنها بر افکار انسان و شکل‌گیری اجتماع از نظر این متفکر بررسی شده و محوری‌ترین سوژه‌ای که این روان‌شناس به عنوان عقدۀ سرکوب‌شده در انسان اشاره می‌کند و آن را مؤثر در شکل‌گیری تصورات و شخصیت او می‌داند، مورد تبیین و بررسی قرار گیرد.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

برخی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شده عبارتند از:

1.زیگموند فروید (1399)، نوشتۀ نیک رنیسون، ترجمۀ وحید تقی‌پور، انتشارات پارسیک: تهران.

2.چطور مثل فروید فکر کنیم (1396)، نوشتۀ دانیل اسمیت، ترجمۀ سیامک دشتی، انتشارات ایران‌بان: تهران.

3.تفسیر خواب (1400)، نوشتۀ زیگموند فروید، ترجمۀ شیوا رویگریان، نشر مرکز: تهران.

4.تمدن و ملالت‌های آن (1382)، نوشتل زیگموند فروید، ترجمۀ محمد مبشری، نشر ماهی: تهران.

در این قسمت بناست به بررسی یکی از هولناک‌ترین بحران‌های تاریخ ایران پرداخته شود؛ یورش ویرانگر مغول که به شکوه دوران خوارزمشاهی پایان داد. از جمله مسائل مهم در این پادکست، بررسی ریشه‌های این برخورد، از قدرت‌گیری چنگیزخان در صحرای گبی تا حماقت حاکم اترار و اشتباهات محاسباتی سلطان محمد خوارزمشاه است.

همچنین، به تحلیل مسیر ویرانی‌ها از سقوط بخارا و سمرقند تا واقعه خونین نیشابور پرداخته خواهد شد و رویدادهای مهمی مانند آوارگی سلطان محمد در جزایر خزر و نبردهای مأیوسانه و جسورانه جلال‌الدین خوارزمشاه در برابر سپاهیان مغول مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

بعضی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شد، عبارتند از:

1.تاریخ جهانگشای جوینی(1391). نوشتۀ علاء‌الدین عطاملک جوینی. انتشارات نگاه: تهران.

2.تاریخ مغول (از حملۀ چنگیز تا تشکیل دولت تیموری)(1384). نوشتۀ عباس اقبال آشتیانی. انتشارات امیرکبیر: تهران.

3.تاریخ اجتماعی اقتصادی ایران در دورۀ مغول(1366). نوشتۀ ا.پ پطروشفسکی، کارل یان، جان ماسون اسمیت. ترجمۀ یعقوب آژند. انتشارات اطلاعات: تهران.

4.تاریخ مغول در ایران(سیاست، حکومت و فرهنگ دورۀ ایلخانیان)(1351). نوشتۀ برتولد اشپولر. ترجمۀ محمود میرآفتاب. بنگاه ترجمه و نشبر کتاب: تهران.

5.سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه(تندیس دلیری و استقامت)(1376). نوشتۀ پناهی سمنانی. نشر ندا: تهران.

در این قسمت بناست به بررسی مخمصهٔ ایرلندی پرداخته شود؛ جنگی داخلی که برای تعیین سرنوشت ایرلند شمالی و جایگاه آن در اتحاد بریتانیا به وقوع پیوست. ار جمله مسائل مهم در این قسمت، بررسی ریشه‌های درگیری در ایرلند شمالی است است که شامل اختلافات تاریخی، قومی و مذهبی بین کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها می‌شود. همچنین، به تشکیل گروه‌های مسلح و تحلیل مسیر درگیری‌ها از تظاهرات مدنی دهه ۶۰ تا ظهور گروه‌های چریکی مانند IRA (ارتش موقت جمهوری‌خواه) پرداخته خواهد شد و رویدادهای مهمی مانند کشتار یکشنبهٔ خونین و اعتصاب غذای بابی ساندز مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نویسنده و تهیه‌کننده: تکین قشنگی

راوی: محمد رزمگه

بعضی منابع استفاده شده در این قسمت عبارتند از:

1.The Irish Troubles: A Generation of Violence - john bowyer bell

2.provisional IRA - Patrick Bishop, Eamonn Mallie

3.The IRA - Tim Pat Coogan

در این قسمت بناست به زندگی و احوال شاپور یکم ساسانی پرداخته شود؛ پادشاهی که مبارزات مهمی در جهت احیای شکوه ایران و برقراری یک حکومت مقتدر مرکزی انجام داد. در این اپیزود ضمن اشاره به اقدامات مهم نظامی شاپور، از جمله پیروزی بر سه امپراتور روم و اسارت والریانوس، شرحی از وضعیت دین رسمی کشور یعنی آیین زرتشتی در برابر ظهور مانی و دین جدید او ارائه شده است تا پیرامون آن، اهمیت سیاست‌های مذهبی و شهرسازی توسط شاپور یکم مورد تبیین و بررسی قرار گیرد.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

برخی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شده است عبارتند از:

1.ایران در زمان ساسانیان(1385). نوشتۀ آرتور کریستین‌سن. ترجمۀ رشید یاسمی. صدای معاصر: تهران.

2.انحطاط و سقوط امپراتوری روم(1370). نوشتۀ ادوارد گیبون. ترجمۀ فرنگیس شادمان. انتشارات علمی و فرهنگی: تهران.

3.تاریخ جنگ‌های ایران از مادها تا به امروز(1389). نوشتۀ علی غفوری. انتشارات اطلاعات: تهران.

4.اشکانیان(1351). نوشتۀ م.م.دیاکونوف. ترجمۀ کریم کشاورز. انتشارات پیام: تهران.

5.شاپور اول؛ احیای شکوه ایران نوشتۀ امیرحسین خنجی.

این قسمت به بررسی تاریخ، فرهنگ و روحیهٔ مردم ژاپن می‌پردازد؛ تمدنی باستانی که ریشه‌هایش در آیین‌های شینتوئیسم و بودیسم است و نظم اجتماعی‌اش را از فلسفهٔ کنفوسیوس گرفته است. ماجرای شمشیر و شرافت سامورایی‌ها، از جمله تاکتیک هاراگیری و داستان آخرین سامورایی در برابر شکست و تسلیم‌شدن روایت می‌شود. همچنین، از ظهور ژاپن در دوران امپراتور میجی تا درگیری در جنگ جهانی دوم، فاجعهٔ بمباران اتمی و اشغال توسط آمریکا صحبت به میان می‌آید.

راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

برخی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شده عبارتند از:

1.ظهور ژاپن مدرن(1403). نوشتۀ ویلیام جی بیزلی. ترجمۀ شهریار خواجیان. نشر ققنوس: تهران.

2.ژاپن دیروز و امروز(1383). نوشتۀ هاشم رجب‌زاده. انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی: تهران.

3.جغرافیای عمومی ژاپن(1398). جمعی از نویسندگان. ترجمۀ نرجس حاجی‌آبادی. انتشارات پارس کتاب: تهران.

پادکست کنج را در فضای مجازی دنبال کنید.

اینستاگرام:

https://www.instagram.com/podcast_konj?igsh=MWx0YTdqaDBxcjFqZA==

تلگرام:

https://t.me/konjpadcastt

این قسمت به بررسی زندگی، زمانه و افکار فردریش نیچه، فیلسوف آلمانی قرن نوزدهم می‌پردازد؛ فیلسوفی که با افکار و بیانی متفاوت نسبت به زمانۀ خود، مسائل مختلفی را به چالش کشید و این چالش‌ها را نه در اندیشه بلکه در زندگی خود نیز جاری ساخت. در این بخش به بهانۀ نیچه، دقایقی از فلسفه و قسمت‌هایی از تاریخ پرفراز و نشیب آن نیز صحبت به میان خواهد آمد.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

بعضی منابعی که از آنها در این قسمت استفاده شد عبارتند از:

1.نیچه؛ زندگی، فلسفه و آثار(1402). نوشتۀ روی جکسون. ترجمۀ شاهین صولتی. انتشارات گوتنبرگ: تهران.

2.تاریخ فلسفه(جلد هفتم: از فیشته تا نیچه((1401). نوشتۀ فردریک چارلز کاپلستون. ترجمۀ داریوش آشوری. انتشارات علمی و فرهنگی: تهران.

3.نیچه(1402). نوشتۀ اشتفان تسوایگ. ترجمۀ لیلی گلستان. نشر مرکز: تهران.

4.زایش تراژدی(1400). نوشتۀ فردریش نیچه. ترجمۀ رضا ولی یاری. نشر مرکز: تهران.

5.چنین گفت زردشت(1375). نوشتۀ فردریش نیچه. ترجمۀ داریوش آشوری. نشر آگه: تهران.

در این قسمت صحبت از سینمای ایران، روزهای آغازین آن و ظهور پدیده‌ای به نام فیلم‌فارسی و محتوا و فراز و نشیب آن در سه دهۀ سی، چهل و پنجاه شمسی می‌شود؛ پدیده‌ای که به مرور به عنوان یک سینمای ایرانی با بدنۀ جامعه و تودۀ مردم ارتباط عمیق و گسترده‌ای داشت و در بروز مسائل اجتماعی و حتی سیاسی تأثیر خاص خود را درون مردم گذاشت. در این جا از این تأثیرات سیاسی و اجتماعی خاص فیلم‌فارسی، به طور خاص صحبت می‌شود.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

بعضی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شد، عبارتند از:

1.فرهنگ فیلم‌های سینمای ایران (1367). نوشتۀ جمال امید. جلد اول و دوم. مؤسسه انتشارات نگاه معاصر: تهران.

2.تاریخ سینمای ایران (1398). نوشتۀ مسعود مهرابی. نشر نظر: تهران.

در این قسمت بناست تا با توجه به جنگ اخیر ایران با اسرائیل، دقایقی به فراز و فرود تاریخ قوم یهود با سرزمین ایران از دوران باستان تا زمان حاضر پرداخته شود و روابطی که یهودیان در طول تاریخ با ایرانیان داشتند، مورد تبیین و بررسی قرار بگیرد.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

برخی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شد:

1.تاریخ یهود ایران (1334) نوشته حبیب لوی. جلد اول، دوم و سوم.

2.دین و دولت در اسرائیل(1381). نوشتۀ احمد زیدآبادی. نشر روزنگار: تهران.

3.درباره مسئلۀ یهود و گامی در نقد فلسفه حق هگل(1402). نوشتۀ کارل مارکس. ترجمۀ مرتضی محیط. انتشارات اختران: تهران.

4.از قیطریه تا اورنج کانتی(1404). نوشتۀ حمیدرضا صدر. نشر چشمه: تهران.

در این قسمت بناست تا با توجه به جنگ اخیر ایران با رژیم اسرائیل و دخالت‌های آمریکا در آن، دقایقی به دخالت‌های جنگ‌طلبانۀ آمریکا در دنیا بعد از جنگ جهانی دوم اشاره و روایتی از مهم‌ترین جنگ‌هایی که آمریکا در آنها حضور مستقیم داشت، ارائه شود.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

بعضی از مهم‌ترین منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شد، عبارتند از:

1 . تاریخ جهان بعد از جنگ جهانی دوم(1402). نوشتۀ وین سی مک ویلیامز. ترجمۀ فاطمه شاداب. ققنوس: تهران.

2 . جنگ ویتنام(1402). نوشتۀ فیلیپ گوین. ترجمۀ سهیل سمی. ققنوس: تهران.

3 . جنگ خلیج فارس(1401). نوشتۀ الکساندر کرودن. ترجمۀ فاطمه شاداب. ققنوس: تهران.

4 . تاریخ روابط ایران و آمریکا(1400). نوشتۀ جان قزوینیان. ترجمۀ سعید عدالت جو و علی فیض‌اللهی. کتابستان معرفت: تهران.

در این قسمت به طور خاص از دریای خلیج فارس صحبت می‌کنیم و تاریخ پر فراز و نشیبش. از حضور پرتغالی‌ها تا ایجاد پایگاه‌های نظامی انگلیسی در آن. از مبارزات ضدبیگانه مردمانش تا نزاع بر سر تغییر نام آن.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

برخی از منابعی که در این قسمت از آنها استفاده شده عبارتند از:

1. تاریخ خلیج فارس از قدیم‌ترین دوران تا کنون (1393). نوشتۀ لارنس جی. پاتر. ترجمه محمد آقاجری. نشر ققنوس: تهران.

2. خلیج فارس. نوشتۀ آرنولد ویلسون. ترجمه محمد سعیدی. 

3. جغرافیایی تاریخی خلیج فارس(1376). نوشتۀ ایرج افشار. شرکت انتشارت سوره مهر: تهران.

در این قسمت بناست تا به بهانه پیش‌زمینه‌های انقلاب سال 1917 در روسیه و حاکمیت بلشویک‌ها به رهبری لنین، به زندگی و تقابل دو رأس مهم این حکومت، استالین و تروتسکی پرداخته شود و ماجرای نبرد آنها برای جانشینی لنین تا حال و اوضاع مردم روسیه در آن سال‌ها مورد بررسی قرار گیرد.

نویسنده و تهیه‌کننده: تکین قشنگی

راوی: محمد رزمگه

برخی از منابعی که در این اپیزود از آنها اسفاده شده عبارتند از:

1:The Soviet Union 1917-1991 martin Maccauley 

2:Let history judge roy medvedev

3:Stalin : revolutionary in an era of war kevin McDermott

در این قسمت بناست به زندگی و احوال باقرخان، یکی از مهم‌ترین نمادهای مشروطیت از خطه آذربایجان پرداخته شود؛ شخصی که مبارزات مهمی در جهت نابودی استبداد و برقراری استقلال و آزادی در ایران انجام داد. در این اپیزود ضمن اشاره به اقدامات مهم باقرخان، شرحی از وضعیت ایران و شهر تبریز در زمان حکومت محمدعلی‌شاه و دوران استبداد صغیر نیز ارائه شده تا پیرامون آن اهمیت مبارزه باقرخان و نیروهای مجاهد تبریز مورد تبیین و بررسی قرار گیرد.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

برخی از منابعی که ادر این قسمت از آنها استفاده شده عبارتند از:

1.تاریخ هجده سالۀ آذربایجان. (1357) نوشتۀ احمد کسروی. نشر امیرکبیر: تهران.

2.تاریخ مشروطۀ ایران (1363). نوشتۀ احمد کسروی. نشر امیرکبیر: تهران.

3. بلوای تبریز(تاریخ انقلاب آذربایجان)(1348). نوشتۀ محمدباقر ویجویه. نشر امیرکبیر: تهران.

4.باقرخان؛ سالار ملی(1369). نوشتۀ صمد سرداری نیا. انتشارات ایرانیان: تهران.

در این قسمت بناست به داستان شکل‌گیری هالیوود و صنعت سیتمای آن اشاره شود و در کنار آن به برخی حواشی و ماجراهای پشت‌پردۀ درون استودیوها و میان بازیگران، کارگردانان، سیاست‌مداران و دیگر عوامل صنعت فیلم‌سازی هالیوود پرداخته‌شده‌ است.

نویسنده و تهیه‌کننده: تکین قشنگی

گوینده: محمد رزمگه

برخی از منابعی که در این اپیزود از آنها استفاده‌شده است عبارتند از:

adventures in the screen trade by william goldman

an empire of their own neal gabler

hollywood the oral history

در این قسمت بناست به روزهای خروج محمدرضاشاه پهلوی از ایران، پایان سلطنت او و اقامتش در کشورهای مختلف اشاره شود؛ دورانی که شاه از این کشور به آن کشور رانده می‌شد و بیشتر دوستان و سیاست‌مدارانی که زمانی سر تعظیم و احترام در مقابلش فرود می‌آورند، او را تنها گذاشته و حاضر به پذیرشش در کشور خود نشدند.

نویسنده و راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

برخی از منابعی که ادر این قسمت از آنها استفاده شده عبارتند از:

1.آخرین سفر شاه. (1381) نوشتۀ ویلیام شوکراس. ترجمۀ عبدالرضا هوشنگ مهدوی. نشر پیکان: تهران.

2.آخرین روزها (پایان سلطنت و درگذشت شاه) (1383). نوشتۀ هوشنگ نهاوندی. ترجمۀ مریم سیحون و بهروز صور اسرافیل. شرکت کتاب: لس‌آنجلس.

3.نگاهی به شاه (1392). نوشتۀ عباس میلانی. نشر پرشن سیرکل: تورنتو.

4.پاسخ به تاریخ (1396). نوشتۀ محمدرضا پهلوی. ترجمۀ حسین ابوترابیان. نشر زریاب: تهران.

در این قسمت به زندگی، احوال و فعالیت‌های سیاسی معمر قذافی، سیاست‌مدار سابق لیبی پرداخته شده و همچنین در کنار شخصیت او، به اوضاع و احوال خانواده و فرزندان او نیز اشاره شده است؛ شرح حالی که فراز و فرود فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی آنان را در برگرفته و پیرامون آن، اوضاع کشور لیبی در زمان فرمان‌روایی آنان مورد بررسی قرار گرفته است.

راوی: محمد رزمگه

تهیه‌کننده: تکین قشنگی

برخی منابعی که از آنها در این اپیزود استفاده شده است:

قذافی (ظهور تا سقوط)(1403). نوشتۀ آلیسون پارجتر. ترجمۀ بیژن اشتری. نشر ثالث: تهران.

حرمسرای قذافی (1397). نوشتۀ آنیک کوژان. ترجمۀ بیژن اشتری. نشر ثالث: تهران.

بازگشت (پدران، پسران و سرزمین بین آنها) (1397). نوشتۀ هشام مطر. ترجمۀ آیدین مظفری. ناشر مؤلف: تهران.

در خیمۀ قذافی (1401). نوشتۀ غسان شربل. ترجمۀ حسین جابری انصاری. اطلاعات: تهران.